Saradnjom Agencije za zaštitu životne sredine, Sekretarijatom za ekologiju i energetsku efikasnost, Opštine Herceg Novi i Institutom „Dr Simo Milošević“, na krovu Instituta postavljen je aparat „klopka“ koji omogućava monitoring alergenog polena u vazduhu.
Polen biljaka je za čovjeka jedan od najznačajnijih alergena u vazduhu. Polenova zrna kod više od 20 posto ljudske populacije (svaki peti čovjek) izazivaju alergijske reakcije (bronhitis, konjuktivitis, dermatitis, polensku kijavicu), dok u slučaju dugotrajnog i višegodišnjeg izlaganja visokim koncentracijama jedan dio ljudske populacije obolijeva od hroničnog bronhitisa i bronhijalne astme. Svjetska zdravstvena organizacija je upozorila da će različite vrste alergijskih reakcija kod ljudi biti bolest savremenog čovječanstva u 21. vijeku.
U turističkim zemljama, kakva je Crna Gora, važan je kontinuirani monitoring aeropolena, jer osobe sa alergijama, na osnovu zastupljenosti polena na koji su alergičani, planiraju turističke posjete ili pripremaju terapiju za ublažavanje simptoma. Zato je važno definisati sezone aeropolena i pratiti dnevne koncentracije polena.
Za detaljnije informacije o koncentracijama, stanju i prognozi alergenog polena, kao i za pristup redovnim izvještajima, više na sajtu Agencije za zaštitu životne sredine http://www.polen.org.me.
Metodologija i način rada
Alergeni polen suspendovan u vazduhu sakuplja se kontinuirano standardnom volumetrijskom metodom (Hirst, 1952). Uzorkovanje se vrši kontinuirano u trajanju od sedam dana, u specijalnim uređajima tzv. „klopkama“. Uređaj obuhvata uticaje u vazduhu, respektivno, 30 - 50 km u prečniku. Iz sedmodnevnog uzorka u skladu sa EN 16868:2019 standardom sačinjavaju se dnevni uzorci u laboratoriji, koji se potom mikroskopiraju. Vrši se identifikacija i broji polen 27 biljnih vrsta: lijeska, jova, čempresi/tise, brijest, topola, bukve, javor, vrba, jasen, breza, grab, platan, orah, dud, hrast, borovi, maslina, živica, konoplja, trave, lipa, bokvica, kisjelica, koprive, pepeljuge / štirovke, pelin, ambrozija.
Na osnovu koncentracije polenovih zrna izrađuje se izvještaj „semafor”. U izvještaju se prikazuju koncentracije polenovih zrna u bojama, prema skali koja se klasificira kao: bijela (odsustvo polena), zelena (niska koncentracija), žuta (srednje visoka koncentracija), narandžasta (visoka koncentracija) i crvena (jako visoka koncentracija). Skala boja pokazuje i mogućnost za pojavu simptoma alergijskih reakcija kod ljudi i to od bijele boje (bez simptoma) do crvene (gotovo sve osobe sa bilo kojom osjetljivošću na aeroalergene razvit će simptome alergijske reakcije, a vrlo osjetljive osobe mogu imati vrlo izražene simptome alergijske reakcije). Broj polenovih zrna u kubnom metru vazduha koji uzrokuje tegobe kod većine bolesnika, nije isti za sve grupe polena, granične vrijednosti koncentracija polena za drveća, trave i korov su različite.
